Бөтендөнья җитлекми туган балалар, Халыкара студентлар,
Азәрбайҗанда — Милли яңарыш,
Маршалл Утрауларыда — Президентлар көне

- 1796 — Екатерина II, рус патшабикәсе дөнья куя.
- 1804 — Казан дәүләт университеты нигезләнә.
- 1894 — Латыйф Җәләй, татар тел галиме туган.
- 1914 — Әкрам Даутов, Башкортстанда яшәп иҗат иткән татар композиторы һәм шагыйре туа.
- 1930 — Габделфәрт Вәлиев, татар галиме туган.
- 1940 — Хуҗа Бәдигый, тел галиме, фольклорчы һәлак була.
- 1966 — Рифат Фәттахов, журналист, Р. Ваһапов фонды директоры туган.
- 1989 — Праһа шәһәрендә полиция тыныч демонстрацияне куа.
- 2013 — Казанда Boeing 737 авиаһәлакәте.

Этано́л (эти́л спирты, метилкарбино́л, шәраб спирты яки алкого́ль) — бератомлы, C2H5OH формулалы спирт (C2H6O), бератомлы спиртлар гомологик рәтенең икенче вәкиле, стандарт шартларда очучан, кабынучан, үзенә бертөрле исле, төссез сыекча. Судан җиңелрәк (тыгызлыгы 0,8 г/см3), 78,3 °С та кайный, суда яхшы эри һәм үзе дә күп кенә органик һәм органик булмаган матдәләрне яхшы эретә. 1993 елга кадәр гамәлдә булган ГОСТ буенча этил спирты – үзенчәлекле исе булган, тиз кабынып китә торган сыекча, башта ярсыта, аннары нерв системасын параличлый торган көчле наркотик матдә. Медицинада антисептик, төрле дарулар нигезе булуы белән кыйммәтле. Этил спирты шулай ук ягулык, буяу эреткеч һәм спиртлы термометрларда тутырма буларак кулланыла. Этил спирты углеводлар әчешү процессында чүпрә гөмбәләре эшчәнлеге нәтиҗәсендә барлыкка килә. Этил спиртын алуда төп чыганак булып бөртеклеләр, бәрәңге, чөгендер һәм шулай ук кәгазь һәм агач производствосы тора.
![]()
Сез беләсезме?

- Соңгы тапкыр XVI гасырда ясалган Моаи сыннарын ясау серен «озынколаклар» кабиләсе безнең заманнарга хәтле саклаган.
- Формаль яктан Рус дәүләтенә буйсынулы Чукча халкының империя белән үзара кайбер каршылыклары булу сәбәпле аңарга ясак түләргә вакыты калмый.
- Стандарт япон иенасы һәм Кытай юане XIX гасырда, британнар йогынтысында әйләнешкә кергәннәр.
- Исемен Менделеевскидагы химия заводы йөрткән элекке директор яшь чагында террорчылар өчен шартлаткыч ясау лабораториясен тота.
- 1956 елда шәһәр шурасы япкан Сембер чуаш мәктәбенә 1922 елда Бөтенрусия Үзәк Башкарма комитеты карары белән үзенә караган барлык мәдәният йортлары, җир кишәрлекләре, ферма белән бергә, чуаш халкына мәңгелек файдалануга тапшырылган булган.
- Яңалиф заманында аның нигезендә ясалган татарча Морзе әлифбасы да кулланышта булган.
- 1990-нчы елларда
Татарстан яшьләренең иң популяр сәхифәсен Рина Зарипова алып барган. - 1912 елда чыга башлаган «Хокук вә хәят» журналы татарлар арасында хокукый белемнәр тарату максатын куйган.
- Мәскәүдә язучыларга белем бирә торган А.М. Горький исемендәге Әдәбият институты һәм филологлар әзерләүче Максим Горький исемендәге Дөнья әдәбияты институты бар.
- Һиндстанның рәсми Сыер яклаучылар оешмасы бар. Аның тарафдарлары Изге сыерларны «кыерсыткан» мөселман кешеләрен эзәрлекли.


Азәрбайҗан (азәрб. Azərbaycan Respublikası) — Кавказ арты регионының көнчыгыш өлешендә, Каспий диңгезенең көнбатыш ярында урнашкан дәүләт. Төньякта Россия (Дагстан) һәм Грузия (Квемо-Картли һәм Кахети) белән, көнбатышта Әрмәнстан һәм көнькта Иран белән чиктәш. Азәрбайҗанның эксклавы булган Нахчыван Автоном Республикасы төньякта Әрмәнстан, көньякта Иран һәм көнбатышта Төркия белән чиктәш. Азәрбайҗан территориясенең бер өлеше танылмаган Таулы Карабах Җөмһүрияте, бер өлеше (Кәрки, Бархударлы, Югары Әскипара) Әрмәнстан контроле астында. Үз чиратында Азәрбайҗан Әрмәнстан территориясендәге Арцвашен эксклавын контроль астында тота. Башкаласы — Бакы шәһәре.
| Соңгы сайланган портал: | Габдулла Тукай | |
| Соңгы сайланган исемлек: | Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреатлары |
![]()
Сайланган мультимедиа
![]()
Таныш булыйк
Википедия — Бөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.
Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.
Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.
![]()
Җаваплылыктан баш тарту
Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче
![]()
Катнашу
- Катнашырга: Нигез тәртипләр һәм башка кагыйдә-киңәшләр белән танышып алыгыз, һәм вики-этикетны хөрмәт итегез; теркәлү киңәш ителә, әмма мәҗбүри түгел.
- Ярдәм кирәк: Ярдәм битләрне карап чыгыгыз, анда хәл ителмәгән сорауларны исә булышу үзәгебездә сорагыз; теркәлгән катнашучылар ярдәм күрсәтергә әзерлеген белдергәннәре арасыннан актив волонтёрларга мөрәҗәгать итеп, остаз булулары турында сорый алалар.
- Көчләрегезне тикшерергә: Өйрәнү урынында үзгәртүләр кертеп карагыз яки мәкаләләрне язу / төзәтү киңәшләре белән танышыгыз.
![]()
Җәмгыять
Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — "һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү".
Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 63 098 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 113 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 7 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.
Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.
![]()
Вики-кырларыбыз
- Хәзерге вакыйгалар
- Көн тәртибендәге мәсьәләләр
- Соңгы яңалыклар
- Статистика
- Вазыйфалар
- Стратегия
- Эшчәнлек планы
- Алдынгыларыбыз
- Тиешле мәкаләләр исемлекләре:
- 1 000 • 10 000 • 50 000
- Татар теле: мәкалә - портал - татВП проекты (ВМРУ проекты) - тематик агач
- Татарнамә: мәкалә - портал - проект (бүлекләре) - тематик агач - күптелле исемлек -

- Татарстан: мәкалә - портал - проект - тематик агач - күптелле исемлек
- Ай хезмәттәшлеге темасы
- Сайланган эчтәлек
- Соңгы үзгәртүләр
- Яңа битләр
![]()
Тугандаш проектлар
Викиверситет — белем бирү аланы
Викиҗыентык — медиафайллар саклагычы
Викикитап — дәреслекләр һәм белешмәлекләр
Викимәгълүмат — фактик мәгълүмат-белем базасы
Викиөзек — өземтәләр җыентыгы
Викисәфәр — юл күрсәткече
Викисүзлек — сүзлек һәм тезаурус
Викитөрләр — биологик төрләр
Викиханә — оригиналь текстлар
Викихәбәрләр — хәбәрләр агентлыгы
Мета-Вики — проектара хезмәттәшлек аланы
Викимедиа инкубаторы — яңа тел бүлекләре
MediaWiki — «MediaWiki» буенча белешмә
Phabricator — технологик платформаны үстерү
Source: This content is adapted from Баш бит on Wikipedia
Licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0)


